Leefregels

Misschien heb je het gevoel dat je voor de zwangerschap van alles moet laten of aan moet passen. Over het algemeen valt dat mee en kun je, wanneer je zwanger bent, veel blijven doen wat je ook deed toen je niet zwanger was. Het is wel belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt en naar je lichaam luistert. Om je baby zo gezond en sterk mogelijk op de wereld te zetten, kun je de volgende leefregels in acht nemen.

Voeding

Uiteraard is het nog belangrijker dan anders om goed op te letten of je gezond en gevarieerd eet.

Foliumzuur

Foliumzuur wordt aangeraden vanaf het moment dat je zwanger wilt worden tot en met de 10e week van je zwangerschap. De aanbevolen hoeveelheid foliumzuur is 0,5 mg per dag. Deze vitamine speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Het verkleint de kans op een kind met een neuraal buisdefect (open ruggetje).

Toxoplasmose

Toxoplasmose is een parasiet die in uitwerpselen van (vooral jonge) katten voorkomt. Een infectie hiervan is schadelijk tijdens de zwangerschap. Bij het verschonen van de kattenbak en het werken in de tuin is het belangrijk handschoenen te dragen. Deze parasiet komt eveneens voor in rauw vlees en rauwe groenten. Zorg er dus voor dat groenten goed gewassen zijn en eet geen rood of rauw vlees.

Listeria-bacterie

Kazen die gemaakt zijn van rauwe melk kun je beter niet gebruiken tijdens je zwangerschap. Er bestaat een kans dat er een listeria-bacterie hierin te vinden is. De kans op een listeria-infectie is heel klein. Kazen van gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk kun je gewoon eten. Deze bacterie kan ook in vacuüm verpakte vis zitten (zoals zalm/ paling). Ons advies is daarom dit niet te eten tijdens je zwangerschap.

Vitamine A

In lever en ander orgaanvlees zit veel vitamine A. Inname van grote hoeveelheden vitamine A in de zwangerschap verhoogt het risico op aangeboren afwijkingen. Één boterham met leverworst of paté per dag kan geen kwaad.

Roken

Roken in de zwangerschap brengt risico´s met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Ze zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek) en dit leidt tot een slechtere zuurstoftoevoer naar het kind. Hierdoor hebben kinderen van rokende moeders vaak een (te) laag geboortegewicht, en ze worden vaker te vroeg geboren. Bovendien is de kans op een miskraam is verhoogd. Uit onderzoek blijkt ook dat deze kindjes een verhoogde kans hebben op een open gehemelte. Tijdens hun eerste levensjaren hebben ze vaker ziekten aan de luchtwegen. Er zijn aanwijzingen dat wiegendood vaker voorkomt als er in de buurt van de baby gerookt wordt. Voor hulp bij het stoppen met roken kun je naar je huisarts of naar de stichting Stivoro.

Alcohol

Alcohol is schadelijk in de zwangerschap voor je ongeboren kind. Alcohol gaat via de placenta naar het ongeboren kind, met als gevolg een laag geboortegewicht. Ook kunnen organen en het centraal zenuwstelsel beschadigd worden, vooral als de moeder lange tijd veel alcohol gebruikt tijdens de zwangerschap. Aan te raden is helemaal geen alcohol te drinken gedurende de zwangerschap.

Schadelijke stoffen

Probeer in de zwangerschap contact met de volgende stoffen zoveel mogelijk te vermijden:

• verf op terpentinebasis
• ongediertebestrijdingsmiddelen
• chemicaliën (zoals foto-ontwikkelingsvloeistoffen)
• van haarverf zijn tot nu toe geen schadelijke effecten bekend. Voor de zekerheid kun je beter geen soorten gebruiken waar loodhoudende oplosmiddelen in zitten. Wel kan je haar door de hormoonhuishouding een andere haarkleur krijgen dan de bedoeling was.

Sauna/zonnebank

Het is verstandig de eerste drie maanden van de zwangerschap langdurig heet baden, saunabezoek of zonnebank te vermijden. Er is een mogelijkheid dat langdurige verwarming van het lichaam invloed kan hebben op de ontwikkeling van een embryo. Zonnen kan een zwangerschapsmasker (een bruine verkleuring van de gezichtshuid) veroorzaken of verergeren.

In de sauna kan de lichaamstemperatuur enkele graden stijgen. Hoeveel die stijgt, hangt af van de temperatuur in de sauna, de gevoeligheid daarvoor en de tijd die je binnen blijft. Bij de één stijgt de temperatuur veel sneller dan bij de ander. Iemand die gewend is naar de sauna te gaan, zal ook minder last hebben van de temperatuurstijgingen.

Ga in de sauna niet in het heetste gedeelte zitten en blijf niet langer dan 10 minuten binnen. Zo zal de temperatuur niet meer dan 1 graad stijgen. Zorg daarbij dat je voldoende drinkt en regelmatig rust neemt. Je bent er tenslotte om te ontspannen!

Straling

Is een röntgenonderzoek tijdens de zwangerschap noodzakelijk, vermeld dan duidelijk dat je zwanger bent. Soms kan het onderzoek uitgesteld worden tot na de bevalling. Vaak kan de baarmoeder worden afgeschermd. Het kindje krijgt dan zo weinig mogelijk straling. Een röntgenfoto van je gebit of een verdoving bij de tandarts kan geen kwaad, aangezien hiervoor een minimale dosis wordt gebruikt. Vermeld altijd dat je zwanger bent.

Sporten

Sporten is gezond, ook als je zwanger bent. Pas bij sporten je tempo aan. Zwemmen, fietsen en fitness zijn sporten die je gedurende de hele zwangerschap kunt blijven doen. Contactsporten zoals hockey, voetbal of vechtsporten, waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen, zijn minder verstandig. Als je klachten bemerkt of vermoeider bent dan normaal, doe dan een stapje terug, luister naar je lichaam.

Seksualiteit

Zolang de zwangerschap ongestoord verloopt, is er geen enkele medische reden om geen seks te hebben. In het begin van de zwangerschap voelen vrouwen zich vaak moe en hebben geregeld last van misselijkheid, waardoor de meesten geen zin in seks hebben. Na die beginperiode voelen vrouwen zich vaak veel beter en zijn ze trots op hun buik. Ze voelen zich veel mooier dan in het begin van de zwangerschap. Hierdoor komt de zin in seks weer terug.

Tegen het einde van de zwangerschap zijn er weer andere "obstakels": de grootte van je buik! Wees creatief, want het is nog steeds mogelijk! Het kan zijn dat je partner het wat eng vindt om te vrijen, bijvoorbeeld als het hoofdje al is ingedaald. Dit is echter nergens voor nodig, er kan niets gebeuren en de baarmoedermond is nog vrijwel gesloten. Bij bloedverlies of gebroken vliezen wordt gemeenschap afgeraden.

Een orgasme kan tegen het einde van de zwangerschap wat gevoeliger zijn, doordat de baarmoeder zich samentrekt en dit als pijnlijk wordt ervaren. Problemen met seksualiteit kun je altijd met ons of een arts bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of moeite hebben met een inwendig onderzoek.

Reizen

Als je zwanger bent, kun je gerust op vakantie gaan. Wij raden aan een vakantiebestemming te kiezen waar goede medische zorg aanwezig is, mochten zich onverhoopt complicaties voordoen. Tegen vliegreizen bestaat uit medisch oogpunt geen bezwaar. Vliegtuigmaatschappijen willen meestal geen vrouwen vervoeren na 34 weken zwangerschap. Vraag naar de uiterste zwangerschapstermijn bij het reisbureau of de vliegmaatschappij en vraag ons om een Engelse verklaring dat je gezond genoeg bent om te kunnen vliegen.

Vakantiebestemmingen op grote hoogte worden afgeraden. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er minder zuurstof beschikbaar. Het advies is dan ook om niet langdurig hoger dan 2150 meter te verblijven.

Bij bezoek aan tropische bestemmingen en/of een malariagebied raden we je aan om contact op te nemen met de GG&GD voor passend advies

Oudere kinderen en de zwangerschap

Voor kinderen is het krijgen van een broertje of zusje een ingrijpende gebeurtenis. Juist daarom is het goed om ze hierop voor te bereiden. Natuurlijk is de wijze waarop afhankelijk van de situatie in je eigen gezin en de leeftijd van het kind. Kinderen die jonger zijn dan twee jaar zou je bijvoorbeeld de komst van de baby kunnen uitleggen door veel baby's te laten "zien". Op foto's, op straat, bij vrienden of familie. Een wat ouder kind begrijpt al meer van wat je vertelt, waardoor het nog belangrijker is hij/zij word betrokken bij de komst van de baby. Vertel bijvoorbeeld dat de baby nog niet kan praten, lopen en zitten, gevoed moet worden en veel tijd en aandacht nodig heeft. Er zijn kinderboeken die op een speelse wijze ingaan op de komst van een nieuw kindje, ook een eigen pop om te verzorgen kan veel helpen bij de acceptatie van het kindje op komst. Broers en zussen mogen uiteraard meekomen naar de spreekuurcontroles!